Yurt Dışından Miras İntikali Adım Adım: Belgeler, Vergi, Tapu, Banka ve Araç

Anne veya babanın vefatından sonra Türkiye’de kalan ev, tarla, banka hesabı veya aracın mirasçılara geçirilmesi tek bir işlem değildir. Nüfus müdürlüğü, noter veya mahkeme, vergi dairesi, tapu müdürlüğü, banka ve araç için noter ayrı ayrı devreye girer. Bu rehberde yurt dışından miras intikalini adım adım anlatıyoruz: hangi belge hangi aşamada istenir, hangi sürelere dikkat edilmelidir ve Almanya’dan neler hazırlanabilir.

Mirasa hangi hukukun uygulanacağı, Alman Erbschein’ın Türkiye’deki değeri, mirasın reddi ve mirasçılar anlaşamadığında ortaklığın giderilmesi gibi genel konular için Türkiye’deki miras işlemleri rehberimiz ayrıntılı bilgi verir. Bu sayfa, o bilgilerin pratikte hangi sırayla uygulanacağına odaklanır.

Kısaca yol haritası

1. Ölümün Türk nüfus kaydına işlenmesi
2. Mirasçılık belgesinin (veraset ilamı) alınması: noter veya mahkeme
3. Ölenin Türkiye’deki malvarlığının tespiti: tapu, banka, araç
4. Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi
5. Tapuda intikal ve sonrasında paylaşma veya satış
6. Banka hesaplarının mirasçılara ödenmesi
7. Miras kalan aracın mirasçılar adına tescili veya devri
8. İntikal sonrası emlak vergisi bildirimi

Mirası reddetmeyi düşünüyorsanız bu adımlara başlamadan önce üç aylık ret süresini göz önünde bulundurun. Tereke mallarını kendine mal eden veya taşınmazları tapuda paylı mülkiyete dönüştürecek şekilde intikallerini yaptıran mirasçının ret hakkı kural olarak ortadan kalkar. Bu nedenle ret konusunda karar verilmeden bankadan para çekilmemeli, paylı mülkiyete çevirerek intikal yaptırılmamalı ve taşınmaz satılmamalıdır.

1. Adım: Ölümün Türk nüfus kaydına işlenmesi

Almanya’da gerçekleşen bir ölüm Türk nüfus kütüğüne kendiliğinden işlenmez. Ölüm belgesi (Sterbeurkunde) ile Türk konsolosluğuna başvurulur. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 31’e göre dış temsilcilikler, ölümden haberdar oldukları tarihten itibaren on gün içinde durumu nüfus müdürlüğüne bildirir.

Ölüm nüfusa işlenmeden noterden mirasçılık belgesi alınamaz; tapu ve bankalar da işlem yapmaz. Bu nedenle ilk iş, e-Devlet’te ölenin ve kendi nüfus kayıt örneğinizi kontrol etmektir. Almanya’da yapılan evlilikler, doğan torunlar veya boşanmalar nüfusa işlenmemişse mirasçılar eksik ya da hatalı görünür. Bu kayıtların önce düzeltilmesi sonraki bütün adımları hızlandırır.

Konsolosluklar, ölüm belgesinin çok dilli (uluslararası) örneğini apostil ve tercüme aranmadan kabul etmektedir. Bu nedenle ölüm belgesini Almanya’daki nüfus dairesinden (Standesamt) çok dilli örnek olarak istemek işi kolaylaştırır.

2. Adım: Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)

Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 598’e göre yasal mirasçılara mirasçılık sıfatlarını gösteren belge sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir. Belge noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır; e-Devlet üzerinden ilk kez mirasçılık belgesi çıkarılamaz.

Noterden mirasçılık belgesi

1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 71/A ve 71/B’ye göre noterler de mirasçılık belgesi verebilir. Noter, nüfus kayıtlarını inceleyerek başvuranın yasal mirasçı olup olmadığını tespit eder ve miras paylarını gösteren belgeyi düzenler. Başvuru Almanya’dan verilecek bir vekaletname ile avukat aracılığıyla yapılabilir.

Ancak noterin belge veremeyeceği durumlar kanunda sayılmıştır: belgenin verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belge yabancılar tarafından isteniyorsa. Noterlerin mirasçılık belgesi düzenlemesine ilişkin Yönetmelik m. 5, talebin yabancılık unsuru taşımasını da bu durumlar arasında sayar. Ölenin vasiyetnamesi varsa da noter mirasçılık belgesi vermez; belge sulh hukuk mahkemesinden alınır. Noterin verdiği belgeye menfaati zedelenenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir (Noterlik Kanunu m. 71/C).

Mahkemeden mirasçılık belgesi: gerekli belgeler

Noter yolu kapalıysa sulh hukuk mahkemesine dilekçe ile başvurulur. Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi veya mirasçılardan herhangi birinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesi yetkilidir. Genellikle şunlar hazırlanır:

• Mirasbırakanın ve mirasçıların kimlik bilgileri; yabancılık unsuru yoksa Türk nüfus kayıtları mahkemece elektronik ortamda getirtilebilir,
• Yabancı uyruklu mirasçılar için doğum, evlilik veya kimlik belgeleri; Almanya’da düzenlenmişse apostilli ve yeminli tercümanca yapılmış, onaylı Türkçe tercümeleriyle,
• Avukat aracılığıyla başvuruluyorsa vekaletname,
• Mahkeme harcı ve gider avansı.

Yabancılık unsuru varsa süreç uzayabilir. Örneğin ölenin Türk vatandaşı olmayan eşi Türk nüfusunda kayıtlı olduğu hâlde Almanya’da doğan çocukları kayıtlı değilse, mahkemenin Almanya’ya istinabe yoluyla yazı yazarak araştırma yaptırması gerekebilir. Kayıtlı olmayan aile üyelerinin önceden Almanya’daki Türk konsolosluğu aracılığıyla Türk nüfus sistemine kaydettirilmesi süreci hızlandırır. Çok eski nüfus kayıtları elektronik ortamda bulunmayabilir; bu durumda mahkeme bilirkişiye kütük incelemesi yaptırır.

Ölenin vasiyetnamesi varsa önce vasiyetnamenin sulh mahkemesince açılması gerekir. TMK m. 598/2’ye göre atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi, ölüme bağlı tasarrufun mirasçılara bildirilmesinden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse verilir.

Konsolosluk veraset ilamı verir mi?

Hayır. Yabancı ülkelerde noterlik işlerini Türk konsoloslukları görür (Noterlik Kanunu m. 191); ancak ne konsolosluklar ne de bünyelerinde görev yapan noterlik birimleri mirasçılık belgesi düzenler. Konsolosluklar ölümün nüfusa bildirilmesi, vekaletname düzenlenmesi ve vergi beyannamesinin kabulü gibi işlemleri yapar. Mirasçılık belgesi Türkiye’deki noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınmalıdır. Bunun için Türkiye’ye gelmek gerekmez; belge, konsoloslukta verilecek bir vekaletname ile avukat aracılığıyla alınabilir.

e-Devlet’te mirasçılık belgesi sorgulama

e-Devlet üzerinden mirasçılık belgesi ilk kez çıkarılamaz. e-Devlet’te yalnızca daha önce noterden veya mahkemeden alınmış belgeler sorgulanabilir: arama çubuğuna “mirasçılık belgesi” yazılarak açılan sorgulama hizmetinden belge görüntülenebilir ve barkodlu çıktısı alınabilir. Bu hizmet, Türkiye’de alınmış bir belgenin örneğine Almanya’dan ulaşmak için pratiktir. Sorgu sonucunda “kayıt bulunamadı” uyarısı çıkması mirasçı olmadığınız anlamına gelmez; çoğu zaman henüz hiçbir noterden veya mahkemeden belge alınmamıştır.

Almanya’da alınmış bir Erbschein ile Türkiye’deki taşınmazların intikali ayrı bir konudur. Tapu Kanunu m. 37, yabancı gerçek kişilerin intikal işlerinin Türk mahkemesinden verilen veya Türk mahkemelerince tasdik edilen veraset senetlerine göre yapılacağını öngörür. Ayrıntılar genel miras rehberimizde yer almaktadır.

3. Adım: Ölenin Türkiye’deki malvarlığını öğrenmek

Mirasçılar çoğu zaman Türkiye’de tam olarak nelerin bulunduğunu bilmez. Mirasçılık belgesi alındıktan sonra şu kaynaklara başvurulabilir:

• Taşınmazlar: Mirasçılar, ölenin adına kayıtlı taşınmazları e-Devlet üzerinden sorgulayabilir. Mirasçılık belgesi ile tapu müdürlüğüne başvurularak da Türkiye genelinde sorgulama yaptırılabilir.
• Banka hesapları: Ölenin banka bilgileri de e-Devlet üzerinden sorgulanabilir. Ardından mirasçılık belgesi ile ilgili bankalara başvurulur.
• Araçlar: Mirasçılar, e-Devlet’teki “Adıma Tescilli Araç Sorgulama (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)” hizmetiyle ölenin adına kayıtlı araçları sorgulayabilir. Bu hizmetten yalnızca 16.12.2016 tarihinden sonra mahkemelerden alınan veraset ilamlarında mirasçı olarak görünen kişiler yararlanabilir. Bu kapsama girmeyen durumlarda, örneğin daha önce vefat etmiş kişilerde, araç kayıtları noter aracılığıyla sorgulatılabilir.

Malvarlığının yanında borçların da araştırılması gerekir. Mirasçılar mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olur (TMK m. 599). Borçların fazla olabileceği durumlarda ret süresinin kaçırılmaması için bu araştırma erken başlatılmalıdır.

4. Adım: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi

Miras yoluyla mal edinen her mirasçı, edindiği malları bir beyanname ile bildirmekle yükümlüdür (7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, VİVK m. 5 ve 7). Beyanname mirasçılar için ayrı ayrı veya birlikte verilebilir.

Süre: Ölüm Almanya’da olmuşsa ve mirasçılar da Almanya’da yaşıyorsa süre ölüm tarihinden itibaren dört aydır. Ölüm Türkiye’de olmuşsa yurt dışındaki mirasçılar için süre altı aydır. Diğer ihtimaller genel miras rehberimizde gösterilmiştir.

Nereye verilir: VİVK m. 6 ve 8’e göre beyanname ölenin ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir. Ölenin ikametgâhı yurt dışındaysa Türkiye’deki son ikametgâhının bulunduğu yer, Türkiye’de hiç ikamet etmemişse Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlediği yer esas alınır. Almanya’daki mirasçılar beyannameyi üç yoldan verebilir:

• Elektronik olarak: Gelir İdaresi Başkanlığının Dijital Vergi Dairesi (eski adıyla İnteraktif Vergi Dairesi) üzerinden. T.C. kimlik numarasıyla ve e-Devlet şifresi, mobil imza veya e-imza ile sisteme girebilen mirasçı beyannameyi Almanya’dan da doldurup gönderebilir. Mirasçılık belgesi ve tapu bilgileri gibi eklerin sisteme yüklenmesi istenebilir.
• Konsolosluk aracılığıyla: Yabancı ülkede bulunan mükellefler beyannamelerini Türk konsolosluklarına verebilir.
• Vekil aracılığıyla: Veraset ve vergi işlerini kapsayan özel yetkili bir vekaletname ile Türkiye’deki bir avukat veya mali müşavir beyannameyi verebilir ve süreci uzaktan yürütebilir.

Neler beyan edilir: Taşınmazlar emlak vergisi değeriyle beyan edilir; bunun için taşınmazın bağlı olduğu belediyeden vefat yılına ait emlak vergisi değerini gösteren bir yazı alınır. Taşınırlar rayiç bedelle, yabancı paralar borsa rayiciyle değerlenir (VİVK m. 10). Ölenin belgeli borçları, vergi borçları ve cenaze giderleri beyannamede gösterilmek şartıyla düşülür (VİVK m. 12). Bu nedenle borç belgelerini ve cenaze masraflarının faturalarını saklayın.

Ne kadar vergi çıkar: Çocuklara ve eşe düşen her miras payının belirli bir kısmı vergiden istisnadır; çocuk yoksa eş için daha yüksek bir istisna uygulanır (VİVK m. 4/b). İstisnayı aşan kısım için veraset yoluyla intikallerde oran yüzde 1’den başlar ve dilimlere göre yüzde 10’a kadar çıkar (VİVK m. 16). İstisna tutarları ve dilimler her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; güncel tutarlar her yıl sonunda yayımlanan genel tebliğden takip edilmelidir.

Pay istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir; VİVK m. 7 beyan yükümlülüğünü istisnanın aşılmasına bağlamaz. Tapuda ve bankada istenen ilişik kesme yazısı da ancak beyanname verildikten sonra alınabilir.

Ödeme: Vergi, tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte, toplam altı taksitte ödenir (VİVK m. 19).

Süre kaçırılırsa: Vergi Usul Kanunu m. 342’ye göre süresinin bitiminden itibaren on beş gün içinde verilen beyanname için vergi ziyaı doğmuş sayılmaz; ancak usulsüzlük cezası gündeme gelir. Daha geç verilen veya hiç verilmeyen beyannamelerde vergi idarece tarh edilir ve ceza ile gecikme faizi söz konusu olabilir.

Almanya’daki mallar: VİVK m. 1’e göre Türk vatandaşlarına ait malların ve Türkiye’de bulunan malların intikali vergiye tabidir; Türk vatandaşı mirasçıların yabancı ülkelerde miras yoluyla edindikleri mallar da kapsamdadır. Bu nedenle ölen kişi veya mirasçı Türk vatandaşıysa Almanya’daki mallar da Türk beyannamesinde gündeme gelebilir. Türk vatandaşına ait yurt dışındaki mallar için o ülkede ödenen veraset vergisi, belgelendirilmek şartıyla Türkiye’de hesaplanacak verginin matrahından indirilir (VİVK m. 12/c).

Buna karşılık mirasçı Türk vatandaşı değilse (örneğin yalnızca Mavi Kart sahibiyse) ve Türkiye’de ikametgâhı yoksa, Türk vatandaşı olan ölen kişinin Almanya’daki malları için Türk veraset ve intikal vergisi doğmaz (VİVK m. 1/3). Türkiye’de bulunan mallar ise her durumda vergiye tabidir. Çifte vatandaş mirasçı Türk vatandaşı sayıldığından bu istisnadan yararlanamaz; onun için Almanya’daki mallar dolayısıyla Almanya’da ödenen veraset vergisinin belgelenerek matrahtan indirilmesi önem kazanır.

Almanya’da veraset vergisi ve istisna tutarları

Almanya’da yaşayan mirasçılar için Alman veraset vergisi (Erbschaftsteuer) de gündeme gelir. Ölen kişi veya mirasçı Almanya’da yerleşikse, Alman Veraset ve Bağış Vergisi Kanunu’na (ErbStG § 2) göre Türkiye’deki mallar dahil bütün miras Alman vergisine tabidir. Türkiye ile Almanya arasında veraset vergisine ilişkin bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması yoktur. Türkiye’deki mallar için Türkiye’de ödenen veraset ve intikal vergisi ise belirli şartlarla Alman vergisinden mahsup edilebilir (ErbStG § 21).

Alman vergisinde her mirasçı için yakınlık derecesine göre bir istisna tutarı (Freibetrag) uygulanır (ErbStG § 16). 2026 itibarıyla tutarlar şöyledir:

• Eş ve kayıtlı hayat arkadaşı: 500.000 Euro
• Çocuklar ve üvey çocuklar; anne veya babası ölmüş torunlar: 400.000 Euro
• Diğer torunlar: 200.000 Euro
• Miras yoluyla edinimlerde anne-baba ve büyükanne-büyükbaba: 100.000 Euro
• Kardeşler, yeğenler, boşanmış eş ve diğer bütün mirasçılar: 20.000 Euro

İstisna tutarı her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır; aynı kişiden son on yıl içinde alınmış bağışlar da hesaba katılır (ErbStG § 14). Eş ve çocuklar için ayrıca bakım istisnası (Versorgungsfreibetrag, ErbStG § 17) ve belirli şartlarla aile konutuna ilişkin muafiyet (ErbStG § 13) bulunur. İstisnayı aşan kısım için oranlar yakınlık derecesine ve tutara göre yüzde 7 ile yüzde 50 arasındadır (ErbStG § 19). Mirasın Alman vergi dairesine (Finanzamt) üç ay içinde bildirilmesi gerekir (ErbStG § 30).

Almanya’da veraset vergisinde reform tartışılmaktadır; tutarlar değişebilir. Almanya’daki beyan ve hesaplama için bir Alman vergi danışmanına (Steuerberater) başvurulması yerinde olur. Biz Türkiye’deki vergi ve intikal işlemlerinde destek veriyoruz.

5. Adım: Tapuda intikal

Birden çok mirasçı varsa terekedeki mallar paylaşmaya kadar mirasçıların elbirliği mülkiyetinde bulunur (TMK m. 640). Tapuda intikal, taşınmazın mirasçılar adına tescil edilmesidir. Bu tescil için resmî senet düzenlenmez; mirasçılık belgesi esas alınır (Tapu Sicili Tüzüğü m. 20/1-a). Tapuda iki tür intikal vardır.

Elbirliği mülkiyeti olarak intikal

Taşınmaz, mirasçılık belgesindeki bütün mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak tescil edilir. Bunun için tek bir mirasçının başvurusu yeterlidir. Ancak miras ortaklığı devam ettiğinden mirasçılar taşınmazla ilgili tasarrufları birlikte yapmak zorundadır (TMK m. 640/2). Bu nedenle mirasçılardan biri tek başına payını satamaz.

Paylı mülkiyete çevrilerek intikal

Taşınmaz, mirasçılık belgesindeki paylar oranında mirasçılar adına paylı mülkiyet olarak tescil edilir. Bunun için mirasçıların birlikte veya vekilleri aracılığıyla başvurması gerekir; bu başvuruyu tereke temsilcisi de yapabilir. Uygulamada paylı mülkiyete çevrilerek intikalden önce vergi dairesinden alınmış ilişik kesme yazısı istenmektedir.

Paylı mülkiyete geçildikten sonra her paydaş kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir; örneğin payını satabilir veya bağışlayabilir. Taşınmazın kiraya verilmesi gibi yönetim işleri ise tek paydaşın kararıyla yapılamaz: kira sözleşmesinin geçerli olabilmesi için pay çoğunluğu gerekir.

Paylı mülkiyete çevirerek intikal yaptıran mirasçının mirası reddetme hakkı kural olarak ortadan kalkar. Ret ihtimali varsa bu adım ret süresi geçmeden atılmamalıdır.

İntikal için gerekli belgeler

• Mirasçılık belgesi,
• Başvuranın kimliği (T.C. kimlik kartı, pasaport veya Mavi Kart),
• Vekil aracılığıyla yapılacaksa tapu işlemlerine yetki veren vekaletname; ayrıntılar için vekaletname rehberimize bakabilirsiniz,
• Döner sermaye hizmet bedelinin ödendiğine dair makbuz.

İntikal işleminde fotoğraf istenmez. Belediyeden alınan emlak vergisi değeri yazısı ise ilk aşamada, veraset ve intikal vergisi beyannamesi için alınır (4. Adım).

Başvuru, Web Tapu üzerinden randevu alınarak taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğüne yapılır.

Vergi borcu intikali engeller mi?

VİVK m. 19/2’ye göre taşınmazın mirasçılar adına tescili, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeden yapılır; tapu müdürlüğü durumu sonradan vergi dairesine bildirir. Ancak o taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmedikçe taşınmaz satılamaz, devredilemez ve üzerinde aynî hak kurulamaz. Tapu memurları bu işlemler için vergi dairesinden alınmış ilişik kesme belgesi ister. Vergi karşılığında teminat gösterilirse devre izin verilebilir.

Kısacası elbirliği mülkiyeti olarak intikal için verginin ödenmiş olması şart değildir. Paylı mülkiyete çevrilerek intikalde ise uygulamada ilişik kesme yazısı aranır; satış, bağış veya ipotek için de bu yazı gerekir.

İntikal tapu harcı

492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (4) sayılı tarifede mirasçılar adına intikal tescili için ayrı bir tapu harcı öngörülmemiştir. Bu işlemde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün döner sermaye hizmet bedeli ödenir; bu bedel her yıl yeniden belirlenir.

İntikalden sonraki işlemler ise harca tabidir:

• Terekedeki taşınmazların mirasçılar arasında aynen veya ifrazen paylaşılmasında (taksim) kayıtlı değer üzerinden nispî harç alınır (tarife I/3-a).
• Taşınmazın satışında harç, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen bedel üzerinden alıcı ve satıcı için ayrı ayrı hesaplanır (tarife I/20-a).

Harç oranları ve döner sermaye bedelleri değişebileceğinden işlem öncesinde güncel tutar tapu müdürlüğünden öğrenilmelidir.

Tapu intikal işlemleri kaç gün sürer?

Belgeler eksiksizse tapudaki intikal işlemi çoğu durumda randevu günü tamamlanır. Süreyi asıl belirleyen, mirasçılık belgesinin alınması, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ve Almanya’dan vekaletnamenin gönderilmesidir. Birden fazla ilde taşınmaz varsa her tapu müdürlüğünde ayrı işlem yapılır.

İntikal sonrası tapu işlemleri

Elbirliği mülkiyeti olarak intikal yapıldıysa mirasçılar taşınmaz üzerinde ancak birlikte tasarruf edebilir (TMK m. 640/2). Sonrasında şu yollar vardır:

• Paylı mülkiyete çevirme: Elbirliği mülkiyeti sonradan da paylı mülkiyete çevrilebilir. Bunun için bütün mirasçıların veya vekillerinin tapudaki istemi ya da tereke temsilcisinin başvurusu gerekir.
• Miras taksim sözleşmesi: Mirasçılar taşınmazları aralarında paylaşabilir. Tescil için noterce düzenlenmiş ve tescil yetkisi içeren sözleşme ya da bütün mirasçıların tapudaki istemi gerekir (Tapu Sicili Tüzüğü m. 20/1-c).
• Ortak satış: Bütün mirasçılar veya vekilleri tapuda birlikte satış yapabilir; bunun için ilişik kesme belgesi gerekir.
• Anlaşma olmazsa: Ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir; bunun için genel miras rehberimize bakabilirsiniz.

6. Adım: Banka hesapları

Bankalar, hesap sahibinin ölümünü öğrendiğinde hesaplar üzerindeki işlemleri durdurur. Paranın mirasçılara ödenmesi için genellikle şunlar istenir:

• Mirasçılık belgesi,
• Bütün mirasçıların birlikte başvurusu veya diğer mirasçılardan alınmış vekaletname; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olduğundan, tek bir mirasçı kural olarak tüm parayı çekemez (TMK m. 640/2),
• Veraset ve intikal vergisi bakımından vergi dairesinden alınan yazı.

Bankada miras kalan paranın vergisi: Bankadaki para için ayrı bir vergi yoktur; mevduat da terekenin parçasıdır ve veraset ve intikal vergisi beyannamesinde gösterilir. VİVK m. 17’ye göre bankalar, mirasçılara ödeme yapabilmek için önce verginin ödendiğine dair vergi dairesi yazısını ister. Bu yazı sunulmazsa banka, ödeyeceği tutardan veraset yoluyla intikallerde yüzde 5 oranında vergi karşılığı kesinti yaparak kalanını ödeyebilir. Bu kesinti nihai vergi değildir; asıl vergi beyanname üzerine hesaplanır.

Ölenin bankada kiralık kasası varsa kasa, sulh hâkiminin yapacağı tespit dışında, ancak vergi dairesi görevlisinin huzurunda açılabilir ve içindekiler tespit edilmeden mirasçılara verilmez (VİVK m. 23).

Paranın Almanya’ya aktarılması için mirasçıların IBAN bilgilerini önceden hazırlaması işlemi kolaylaştırır. Hesaplarda uzun süre işlem yapılmamasına dikkat edilmelidir: işlem görmeyen hesaplar on yıl sonunda zamanaşımına uğrayarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devredilir (Bankacılık Kanunu m. 62).

7. Adım: Miras kalan araç

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 20’ye 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen (f) bendine göre, araç sahibinin vefatı hâlinde mirasçılar ölüm tarihinden itibaren doksan gün içinde tescil kuruluşuna başvurmak ve aracı adlarına tescil ettirmek zorundadır. Tescil, ölüm tarihi itibarıyla yapılır. Süre sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden trafiğe çıkarılan araç için sürücüye idari para cezası verilir ve araç tescil yapılıncaya kadar trafikten men edilir.

Mirasçılar adına tescil için genellikle şu belgeler istenir:

• Mirasçılık belgesi (noterden veya mahkemeden),
• Vergi dairesinden alınan, veraset ve intikal vergisi yönünden borç bulunmadığını gösteren ilişik kesme yazısı,
• Mirasçılar adına yaptırılmış zorunlu trafik sigortası,
• Araca ait eski tescil ve trafik belgeleri,
• Muayene süresi dolmuşsa yaptırılmış araç muayenesi,
• Mirasçılar adına düzenlenmiş araç tescil ve müracaat formu.

Belge listesinin işlemi yapacak noterden önceden teyit edilmesi önerilir.

Araçların satış ve devirleri noterde yapılır (KTK m. 20/d). Satış veya devir için araçla ilgili motorlu taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezası borcu bulunmaması, araç üzerinde haciz veya rehin gibi kısıtlayıcı bir kayıt olmaması gerekir. Uygulamada mirasçılar aracı önce kendi adlarına tescil ettirir, ardından ya bir mirasçıya devreder ya da üçüncü kişiye satar. Almanya’da yaşayan mirasçılar bu işlemlere araç devri yetkisi içeren bir vekaletname ile katılabilir.

8. Adım: İntikal sonrası emlak vergisi

Taşınmazın malikinin değişmesi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu m. 33’e göre vergi değerini değiştiren sebeplerdendir. Bu nedenle mirasçılar, Kanunun 23. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu belediyeye emlak vergisi bildirimi vermelidir. Bildirim, değişikliğin olduğu yıl içinde; değişiklik yılın son üç ayında olmuşsa üç ay içinde verilir.

Elbirliği mülkiyetinde mirasçılar ortak imzalı tek bir bildirim verebileceği gibi her biri ayrı ayrı da bildirim verebilir. Ayrı bildirim verilirse vergi, mirasçı sayısına göre ayrı ayrı tarh edilir. Elbirliği mülkiyetinde malikler emlak vergisinden müteselsilen sorumludur (Emlak Vergisi Kanunu m. 3 ve 13). Ölenin ödenmemiş emlak vergisi borçları da mirasçılara geçer. Bildirim süresinde verilmezse vergi idarece tarh edilir (m. 32).

İntikal yapılmazsa ne olur?

Mirasçılar mirası ölümle kendiliğinden kazanır (TMK m. 599). Taşınmazlarda da mülkiyet tescilden önce geçer; ancak mirasçılar tapuda tescil yapılmadıkça taşınmaz üzerinde tasarruf işlemi yapamaz (TMK m. 705/2). Somut sonuçları şunlardır:

• Taşınmaz satılamaz, bağışlanamaz, ipotek ettirilemez ve tapuda paylaşılamaz.
• 2644 sayılı Tapu Kanunu ek m. 1’e göre ölümden itibaren iki yıl içinde intikal yapılmazsa tapu müdürlüğü mirasçılık belgesi için kendisi yargıya başvurabilir ve taşınmazı mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak tescil eder. Bu başvuru her türlü gider, vergi ve harçtan muaftır.
• Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin süresi tapudaki intikalden bağımsız işler; gecikme ceza ve gecikme faizine yol açabilir.
• Emlak vergisi borçları birikir ve elbirliğindeki mirasçılardan her biri bunlardan sorumlu olur.
• Araçta doksan günlük tescil süresi geçerse araç trafikte kullanılamaz.
• Zaman geçtikçe mirasçılardan bazıları da vefat eder ve onların mirasçıları ortaklığa girer. Paylaşma, her yeni kuşakta daha zor hâle gelir.

Almanya’dan neleri hazırlamalısınız?

Türkiye’ye gitmeden önce veya hiç gitmeden süreci yürütmek için şunları hazırlamanız işinizi kolaylaştırır:

• Ölüm belgesi: Mümkünse çok dilli (uluslararası) Sterbeurkunde; değilse apostilli ve Türkçe tercümeli örnek.
• Nüfus kaydı kontrolü: Ölümün, evliliklerin, doğumların ve vatandaşlık değişikliklerinin Türk nüfus kaydına işlenmiş olup olmadığı.
• Kimlik belgeleri: T.C. kimlik kartı veya pasaport; Türk vatandaşlığından çıkmış mirasçılar için Mavi Kart.
• Vekaletname: Türk konsolosluğunda, fotoğraflı ve şu yetkileri açıkça içeren bir vekaletname: mirasçılık belgesi almak, veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermek ve ilişik kesme yazısı almak, tapuda intikal, paylaşma ve satış yapmak, banka hesaplarından para çekmek, araç tescili ve devri yapmak. Mirası reddetme ihtimali varsa bu yetki de ayrıca yazılmalıdır.
• Alman belgeleri: Türkiye’de kullanılacak her Alman belgesi için apostil ve yeminli tercümanca yapılmış, onaylı Türkçe tercüme.
• Erbschein: Almanya’daki mallar için gereklidir; Türkiye’deki taşınmazlar için tek başına yeterli değildir.
• Borç ve gider belgeleri: Ölenin borçlarını ve cenaze masraflarını gösteren belgeler; vergi beyannamesinde düşülebilmeleri için gereklidir.
• Banka bilgileri: Paranın aktarılacağı hesabın IBAN bilgisi.
• Süre takvimi: Üç aylık ret süresi, dört veya altı aylık Türk vergi beyannamesi süresi, Alman vergi dairesine üç aylık bildirim süresi ve araç için doksan günlük tescil süresi.

Akıncı Legal ile iletişim

Akıncı Legal, Almanya ve İskandinav ülkelerinde yaşayan mirasçılara Türkiye’deki miras intikali işlemlerinde Türk hukuku çerçevesinde bilgi ve hukuki destek sağlamaktadır. Ön görüşme için internet sitemiz üzerinden online randevu alabilir, görüşmeyi görüntülü arama ile yapabilir veya WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.